Jak w połowie marca poinformowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, z rządowego programu „Rodzina 500 plus” nienależnie pobrano łącznie około 48 mln złotych. W Swarzędzu pieniądze musi zwrócić 61 rodzin. To razem ok. 110 tys. zł.
Świadczenie wychowawcze w programie „500 plus” przysługuje niezależnie od dochodu na drugie i kolejne dziecko do ukończenia przez nie 18. roku życia. Gdy jednak dochód na jednego członka rodziny nie przekracza 800 zł, 500 zł można otrzymać także na pierwsze dziecko (1200 zł w przypadku dziecka niepełnosprawnego). Tymczasem, jak wynika z danych resortu rodziny, pracy i polityki społecznej, od początku obowiązywania programu „500 plus”, czyli od 1 kwietnia 2016 r., polskie rodziny nienależnie pobrały na pierwsze dziecko aż 48 mln zł. Związane jest to ze zmianą sytuacji finansowej rodzin, które o wzroście dochodów powinny poinformować stosowne urzędy a tego nie zrobiły. Bo gdy rodzina przestaje spełniać określone w ustawie kryteria, urząd musi cofnąć decyzję o wypłacie świadczenia. W Swarzędzu, jak informuje Ośrodek Pomocy Społecznej, który pilotuje program „500 plus” na terenie gminy, bezprawnie takie świadczenie otrzymywało 61 rodzin, którym łącznie wypłacono w tym okresie ok. 110 tys. zł. Teraz świadczeniobiorcy muszą zwrócić te pieniądze. To średnio nieco ponad 1800 zł na jedną rodzinę. Rekordzista w naszej gminie natomiast musi oddać 9 tys. zł, ponieważ nie poinformował o podjęciu zatrudnienia i pobierał pieniądze od samego początku wypłat w ramach „500 plus”: – 45 takich osób ujawniło się w sierpniu ubiegłego roku podczas składania wniosków na kolejny okres zasiłkowy. W trakcie weryfikacji wniosków okazało się, że w tych rodzinach w międzyczasie zwiększyły się dochody, przekraczające ustawowy pułap 800 zł na jednego członka rodziny, ponieważ dana osoba podjęła zatrudnienie lub rozpoczęła działalność gospodarczą. Wcześniej mieliśmy do czynienia tylko z pojedynczymi przypadkami, dotyczącymi jednego, dwóch miesięcy gdy po prostu spóźniono się z poinformowaniem nas o zmianach w dochodach – mówi Agnieszka Jacoszek, kierownik Sekcji Świadczeń Wychowawczych w swarzędzkim Ośrodku Pomocy Społecznej. Zatajenie wzrostu dochodu to nie jedyne sytuacje, w których swarzędzkie rodziny traciły zasiłek „500 plus”. Zdarzało się, że osoby nie informowały urzędu o utracie prawa opieki nad dziećmi w przypadku rozwodu: – Odnotowywaliśmy także przypadki gdy rodziny zmieniały miejsce zamieszkania a nadal pobierały świadczenia w Swarzędzu lub gdy po rozwodzie ojciec pobierał zasiłek, podczas gdy dzieci pozostawały z matką – wylicza szefowa sekcji. I jak dodaje, swarzędzkie statystyki dotyczące nienależnych wypłat z programu „500 plus” nie odbiegają jednak od tych ogólnopolskich: – W skali kraju nienależnie wypłacono 48 mln zł, co stanowi 0,2% wszystkich wypłaconych świadczeń. My natomiast wypłaciliśmy od początku programu 62 mln zł, z czego bezpodstawnie pobrano 110 tys. zł. To nawet niecałe 0,2%. Część rodzin już spłaciła należności, stan zadłużenia tych osób na koniec lutego wynosił ok. 40 tys. zł – podkreśla A. Jacoszek. Czy te rodziny są w stanie spłacić te pieniądze? Jak się okazuje, zadłużenie Ośrodek Pomocy Społecznej również potrąca z programu „500 plus”: – Większość przypadków dotyczy sytuacji, w której te osoby mają więcej niż jedno dziecko, zadłużenie jest zatem potrącane z bieżących świadczeń na drugie dziecko. Czyli rodzina, która nienależnie pobierała świadczenie na pierwsze dziecko nie otrzymuje – w ramach spłaty zadłużenia – świadczenia na drugie dziecko, mimo że prawnie jej się to należy. Niektóre rodziny jednak decydowały się na spłatę wszystkich należności od razu, np. ze zgromadzonych oszczędności w ramach programu „500 plus”. Rozpatrujemy także jeden przypadek dotyczący umorzenia należności ze względu na bardzo trudną sytuację w rodzinie – wyjaśnia szefowa Sekcji Świadczeń Wychowawczych. Odnotujmy, że aby uniknąć podobnych sytuacji należy zgłosić Ośrodkowi Pomocy Społecznej zmianę w swoich dochodach przedstawiając umowę o pracę oraz zaświadczenie o dochodzie netto za kolejny miesiąc. Pozwoli to także uniknąć naliczanych odsetek od zadłużenia, które aktualnie wynoszą 7% w skali roku.
